داروهای آنتی بیوتیک

داروهای آنتی بیوتیک

آشنائی با انواع آنتی بیوتیک و خصوصیات فارماکولوژی آن

آنتی بیوتیکها مواد شیمیایی هستند که از دو راه طبیعی و مصنوعی به دست می‌آیند. آنتی‌بیوتیکهای طبیعی از میکروارگانیسمهایی مانند قارچها و باکتریها گرفته می‌شوند. امروزه با پیشرفت شیمی پزشکی بیشتر آنتی‌بیوتیکهای حاصل تغییرات مولکولی بر روی آنتی‌بیوتیکهای طبیعی هستند.

اهمیت آنتی بیوتیکها:

  • بیش از ۳۰ % و یا بیشتر، از تمام بیماران بستری شده در بیمارستان، با یک و یا چند دروه با عوامل ضدمیکروبی درمان می شوند؛ یعنی میزان مصرف آنتی بیوتیکها ، در بیمارستان حتی در اجتماع و حتی به صورت خودسرانه و OTC بالاست.

مرگ ناشی از عفونت باکتریال غیرقابل درمان چیزی مربوط به گذشته است و امروزه ما از نبود یا عدم تاثیر آنتی بیوتیک گزارش مرگ نداریم.

اهمیت و تبعات استفاده نابجا از آنتی بیوتیکها:

  • برای بیش از ۴۰ % از بیماران مبتلا به عفونتهای ویروسی دستگاه تنفسی، یک دوره درمان ضدباکتریال تجویز می شود. در حالیکه ویروسها به اثرات آنتی بیوتیکها حساس نیستند و از طرفی پس از گذشت دوره بیماری ویروسی ، بیماری خودبخود خوب می شود.
  • استفاده نابجا از آنتی بیوتیکها باعث ظهور پاتوژنهای مقاوم به آنتی بیوتیک می شود و در نتیجه نیاز بیشتری به کشف داروهای جدید یا مصرف داروهای موثر تر ایجاد می شود.
  • افزایش هزینه مراقبت های پزشکی و هزینه دارویی ( بعلت وخیم تر بودن عوارض بیماری ایجادی با میکروارگانیسمهای مقاوم تر).

در مباحث داروشناسی ( فارماکولوژی) دو اصطلاح رایج مورد استفاده است :

فارماکوکینیتیک : به خواصی از دارو می پردازد که مربوط به جذب ( از روده ، محل تزریق عضلانی، جلدی ، زیر جلدی ) ، انتشار( در خون یا پلاسما، مایع لنف ، مایع مغزی – نخاعی ) ، متابولیسم ( در کبد ، کلیه ، ریه ، پوست ) و دفع دارو ( از کبد ، کلیه )

فارماکودینامیک : به خواص ملکولی دارو می پردازد که مربوط به اثرات بالینی داروست و توسط ملکولهای پروتئینی بزرگی در ساختمان سلول بنام گیرنده پا رسپتور اعمال می شود.

تفاوت آنتی بیوتیکها:

  • تفاوت در :

۱- خواص فیزیکی و شیمایی (تفاوت های فارکوکینتیک) و

۲- تفاوت در طیف ضدمیکروبی و مکانیسم اثر آنها (تفاوت های  فارماکودینامیک)

  • درک کردن مکانیسمهای مولکولی تکثیر باکتریها، قارچها و ویروسها( یعنی عوامل ایجاد کننده عفونت ) ، اثر زیادی در گسترش و توسعه معقول ترکیباتی ( آنتی بیوتیکها) شده است که می توانند با چرخه حیات میکروارگانیسمها تداخل کرده است و باعث مهار رشد یا کشتن آنها شوند.

]انواع مختلف آنتی‌بیوتیک‌ها از لحاظ خصوصیات شیمیایی، فیزیکی، داروشناسی، طیف ضد میکروبی و مکانیسم عمل با هم متفاوت هستند. [

طبقه بندی آنتی بیوتیکها:

آنتی بیوتیکها را بر اساس سه فاکتور ذیل می توان تقسیم بندی کرد:

  • طیف اثر ( وسیع الطیف ، محدود الطیف)

– مکانیسم اثر ( باکتریسید ، باکتریواستاتیک)

– ساختار گیرنده ( موثر بر گیرنده های PBPs ، مهار کننده های فعالیت ریبوزومی  ، مهار کننده های ساخت DNA یا   RNAمیکروب )

آنتی بیوتیک‌ها به دو گروه عمدهٔ تقسیم می شوند( از جهت مکانیسم اثر ) :

۱-  آنتی بیوتیک‌های باکتریوسید، که باعث کشتن سلول بیماریزا می‌شوند یعنی حیات میکروارگانسیم خاتمه می یابد و هیچگونه فعالیت دال بر حیات ندارد.

۲-  باکتریواستاتیک، که باعث توقف رشد و ثابت ماندن تعداد سلول بیماریزا ، می‌شوند یعنی حیات میکروارگانسیم خاتمه می یابد و هیچگونه فعالیت دال بر حیات ندارد. میکروارگانسیم نه می میرد و نه می تواند رشد و تکثیر کند.

 

آنتی بیوتیک‌ها ( از منظر طیف اثر ) به دو گروه ٔ تقسیم می شوند :

۱- آنتی بیوتیک‌های وسیع الطّیف:آنهایی هستند که در مقابل انواع مختلف میکرو ارگانیسم‌ها فعّال می‌باشند. مانند تتراسایکلین که در مقابل بسیاری از باکتری‌های گرم منفی، کلامیدیا، مایکوپلاسما و ریکتزیا‌ها موثّر است.

۲- آنتی بیوتیک‌های با طیف محدود: آنهایی هستند که فقط در مقابل یک میکرو ارگانیسم یا طیف بسیار محدودی از میکروارگانیسم‌ها فعّال می‌باشند؛ مانند وانکومایسین که عمدتاً در مقابل کوکسی‌های گرم مثبت مانند استافیلوکوک‌ها و انتروکوک‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.

خصوصیت یک آنتی بیوتیک خوب

یک آنتی بیوتیک خوب و موثر آنتی بیوتیکی است که :

۱- در محل عفونت (‌محل تجمع پاتوژن مانند آبسه دندانی ، سیونوزیت ، مغز و … )غلظت کافی از دارو که برای مهار رشد یا کشتن  میکرو ارگانیسم‌ها نیاز است ‌ایجاد کند.

۲- آسیبی ( عارضه ، سمیت )  به میزبان وارد نکند یا در حد بالایی وارد نکند.

۳- به حد کافی پایدار باشد بطوری که بتوان آنرا از محیط کشت جدا نمود و برای مدت معقولی ذخیره کرد بدون اینکه اثرش کاهش یابد.

۴- سرعت دتوکسیفیکاسیون (سم زدایی) و دفع دارو از بدن به گونه‌ای باشد که غلظت کافی را برای مدت معینی در خون نگاه داشته و احتیاجی به دوزهای مکرر نباشد.

۵- دفع دارو به حد کافی سریع و کامل باشد و پس از قطع مصرف دارو بطور کامل دفع گردد.

به عبارتی یک آنتی بیوتیک خوب آنتی بیوتیکی است که برای میکروب سمی و کشنده باشد و برای میزبان سالم و بی خطر باشد و زود خراب و فاسد نشود و مدت کافی در بدن توقف داشته باشد و بتواند به محل عفونت وارد شود و وقتی قطع شد تا مدت مدیدی در بدن نماند و در زمان معقولی تصفیه شود .

واحدهای تولیدی به مساحت 3968 متر مربع زیر بنا به شرح ذیل می باشد .

—پلنتA ، m21344 : پلنت جنرال که محصولات با حجم بالا شامل آتورواستاتین کلسیم، گاباپنتین، متفورمین هیدروکلراید، متیل پارابن، متوپرولول تارتارات، کاربامازوپین، جمفیبروزیل، دکسترومتورفان، ایپوبروفن، سیپروفلوکساسین هیدرو کلراید، لیدوکائین بیس، لوراتادین، رزوواستاتین کلسیم و… در آن تولید می گردد .

—پلنت B ، m21344 :

—پلنت C1 ، m2361  : پلنت جنرالی که به خاطر حجم کوچک راکتورها ، محصولات تحقیقاتی جهت تولید بچ های نیمه صنعتی و محصولاتی با حجم کم نظیر سیتالوپرام هیدروبروماید، لوزارتان پتاسیم و فلووکسامین مالئات، پروپیل پارابن و اس سیتالوپرام اگزالات و… در این پلنت تولید می شود .

—پلنت C2 ، m2529 : اختصاصی آنتی بیوتیک سازی که سفکسیم درآن تولید می شود.

—پلنت C3 ، m2320 : سایت تولید محصولات هورمونی نظیر اکسی متالون، دگزامتازون بیس و سدیم فسفات، پردنیزولون، سیپروترون استات، بتامتازون سدیم فسفات  و والرات، و تریامسینولون استوناید…

—پلنت C4 ، m270 : ریکاوری حلال ها و استفاده مجدد از آنها به منظور کاهش هزینه ها و در راستای حفظ سلامت محیط زیست انجام می گردد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *